بافت های فرسوده ؛ جیب های خالی ، مشوق های خیالی

خانه های قدیم ساخت ، معبرهای تنگ و باریک،بافت های فرسوده و جیب های خالی همه و همه با سیاست زدگی در روابط بیننهادهای مسئول باعث شده تا شهر تهران بر روی گسل زلزله ها ناامن تر از پیشدیده شود.
فردا روزی که شاید دور نباشد با زلزله ای نه چندان سنگینبافت های فرسوده فروخواهند ریخت و معبرهای تنگ و باریک فرصتی برای امدادگران فراهم نخواهد ساخت تا بتوانند نجات بخش کسانی باشند که در زیرخروارها خاک مدفون شده اند ، خروارها خاکی که مشت مشت و در طول سالیانمدید بر اثربی مسئولیتی ها وپشت هم اندازی ها بر روی هم جمع شده و روزی کشور را در بحرانی بزرگ قرار می دهد .
طرح مجلس برای احیای بافت های فرسوده
طرح 16 ماده ای با نام «حمایت از احیاء ، بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده وناکارآمد شهری» 23 تیر 1389 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید .
معاونوزیر مسکن و شهرسازی می گوید : قانون حمایت از احیاء و نوسازی بافت هایفرسوده که به تازگی به تصویب مجلس رسیده است در حقیقت مشکل خانه های بدونسند را حل کرده و تملک زمین در بافت های فرسوده را آسان می کند.
احمد صادقی ادامه می دهد : در این طرح تعریف دقیقی از بافت های فرسوده و مجریان ارائه شده است .
ویمی افزاید : این طرح تملک زمین را آسان کرده و مقرر شده است برای املاکیکه سند ندارند کمیته ای تشکیل شود تا توسط آن کمیته مشکل این املاک بررسیو سپس این خانه ها نیز سند دار شوند.
به گفته وی، از دیگر نکات مهم این قانون، تدوین سند ملی راهبردی احیا و بهسازی بافت های فرسوده است.
بااین وجود پاره ای از حقوقدان ها تصویب این طرح را تخلف از آئین نامه داخلیمجلس و نیز مغایر قانون اساسی می دانند و معتقدند در این طرح نیز تعریفمبهمی از بافت های فرسوده ارائه شده است .
دکتر سید محمود کاشانیاستاد دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی معتقد است : مندرجات این مصوبهخارج از حدود اختیارات قوه مقننه و دخالت آشکار در وظایف قوه مجریه وشورایعالی شهرسازی و معماری است که بخشی از قوه مجریه می باشد از این رومصوبه فوق مغایر اصل 58 قانون اساسی است.
به گفته کاشانیمجلس قانونگذاری مجاز نیست بدون پیشنهاد قوه مجریه از طریق یک لایحه قانونی به این مسائل بپردازد.
کاشانیتاکید می کند : در بند الف از ماده 2 این مصوبه تعریفی از بافت های فرسودهارائه شده که مبهم است و در پایان این بند اثر فرسوده بودن بافت را چنینبر شمرده که «ساکنان آن از مشکلات متعدد اقتصادی ، اجتماعی، فرهنگی وکالبدی رنج می برند». این مشکلات اقتصادی، اجتماعی ویا فرهنگی چه مفهومیدارند؟ بسیاری از ساکنان برج ها ممکن است گرفتار مشکلات اقتصادی و اجتماعیو فرهنگی باشند. آیا این به معنی فرسوده بودن ساختمان محل زندگی آنان است؟اینگونه قانونگذاری، زمینه ساز سوء استفاده و تصرفات ناروا در مسکن وسرپناه مردم و سوء استفاده از اموال عمومی است و در مواد این مصوبه بهروشنی می توان به آن ها اشاره کرد.
وی اضافه می کند : در ماده 14 اینمصوبه نیز به دولت اجازه داده اند سالانه 10 هزار میلیارد ریال برای ساختو سازها دربافت های فرسوده در لوایح بودجه درج کنند و شهرداری ها را نیزمکلف دانسته اند معادل اعتبار تخصیص داده شده از طرف دولت به این امراختصاص دهند. این ماده برخلاف اصل 52 قانون اساسی و استقلال قوه مجریهاست. مجلس برای شهرداری ها هم نمی تواند چنین تکلیفی را مقرر سازد مگراینکه بخواهد به گونه ضمنی دست این نهاد مردمی را که برای انجام وظایفاجتماعی سودمندی تأسیس شده است در زیر پا گذاردن مقررا ت شهرسازی و تراکمفروشی باز گذارد.
در حالی که شاپور پولادی عضو کمیسیون عمران مجلسمعتقد است : طبق هدف گذاری برنامه پنجم، تا پایان سال این برنامه نزدیک به 50 درصد از بافت های فرسوده کشور مورد احیاء و نوسازی قرار می گیرند سابقهامر نشان داده است که نمی توان به این وعده و وعیدها اطمینان کرد .
شهرداریهمواره از این که دولت بودجه ای برای احیای بافت های فرسوده اختصاص نمیدهد گلایه می کند و از سویی دیگر دولت نیز با انکار این اتهام مدعی است کهشهرداری در ازای بودجه ای که برای بازسازی بافت ها از دولت می گیرد کارچندانی نمی کند .
آماری از بافت هایفرسوده کشور
تا زمانی کهتعریف دقیقی از بافت های فرسوده ارائه نشود نمی توان برنامه ریزی دقیقیبرای احیای بافت ها داشت ، در این میان عدم تعریف صحیح بافت های فرسودهنیز مشکلی بر مشکلات احیای این بافت ها افزوده است چرا که با مبهم بودنتعریف آمار بافت های فرسوده نیز در هاله ای از ابهام قرار می گیرد.شاید در یک تعریف بافتی فرسوده باشد و در تعریفی دیگراین گونه نباشد .
محمدرضا حسین نژاد سخنگوی کمیسیون عمران با ارائه آماری از بافت های فرسوده میگوید : در کشور حدود 68 هزار هکتار بافت فرسوده داریم که مجلس در همینزمینه طرح احیای بافت های فرسوده را در دستور کار خود قرار داده است .
حسیننژاد می افزاید : 68 هزار بافت فرسوده تاکنون مورد شناسایی قرار گرفته استو زمینه های شناسایی تا 200 هزار هکتار نیز وجود دارد .
سخنگوی کمیسیونعمران مجلس شورای اسلامی د ر زمینه تعریف بافت های فرسوده می گوید : درشهرها معابری وجود دارد که دارای عرض کمی است و اگر مشکلی پیش بیاید امدادرسانی در این معابر مشکل و غیرممکن است.
حسین نژاد ادامه می دهد : ساختمان هایی که استحکام نداشته باشند و یا در قطعات ریز 60 الی 70 متریواقع شوند جزو بافت های فرسوده محسوب می شوند.
وی می گوید : اینساختمان ها شناسایی شده و به کمیسیون ماده 5 فرستاده می شوند ، در طرحجدید خیابان های جدید وبلوک های با کاربری جدید تعریف می شوند .
سخنگویکمیسیون عمران ادامه می دهد : ساختمان های شناسایی شده توسط شرکت هایوابسته به شهرداری و یا وزارت مسکن و شهرسازی و با نظر هیئت کارشناسانرسمی دادگستری با 15 درصد بالای قیمت هیئت کارشناسی خریداری می شوند .
حسیننژاد می گوید : در این میان صاحب ملک می تواند سهامگذار باشد و یا پولش راگرفته و برود ، ملک های خریداری شده تجمیع می شوند و در آن ها مسکن هایجدید ساخته می شود .
وی در پاسخ به این سوال که در صورت اختلاف بینشهرداری و وزارت مسکن وشهرسازی تکلیف این طرح چه خواهد شد، پاسخ می دهد: محوریت کار با وزارت مسکن و شهرسازی بوده و حتی اگر شهرداری همکاری نکندوزارت مسکن و شهرسازی می تواند طرح را پیش برد.
نقش انبوه سازان در احیای بافت های فرسوده
حجمگسترده ای از بافت های فرسوده شهرها در مناطق قدیمی شهر و به اصطلاح جنوبشهر یافت می شود و این یعنی خانه های 50 تا 70متری که ردیف کوچه های تنگ وباریک را تصاحب کرده اند.
اگر به حضور انبوه سازان در این نوع بافتها به عنوان راه حلی برای مشکل بافت های فرسوده بنگریم قطعا باید این نکتهرا نیز در نظر داشته باشیم که در حالت خوشبینانه اگر سرمایه گذاری وامکانات داخلی اجازه این حضور را به این قشر از اهالی ساخت و ساز کشوربدهد باز هم مشکل عمده ای در کار هست، آیا اصولا انبوه سازی بر روی قطعهزمین 50 تا 70متری سود اقتصادی در خور توجهی را در پی خواهد داشت؟ به نظرمی رسد که اگر زمین را به عنوان ماده خام انبوه سازی در نظر بگیریم، چنینمتراژهایی
هیچ گاه نمی توانند برای انبوه سازان مورد توجه باشند و در نتیجه انبوه سازی نمی تواند کلیدی برای حل بحران بافتهای فرسوده مدنظر باشد.
شهرداریها می توانند با شناسایی نقاط مورد نظر و ارجاع آنها به مراجع قضایی، باهماهنگی صاحبان ملک، در جهت کنار هم قرار دادن چند قطعه زمین کوچک و یکیکردن آنها، راه را برای حضور انبوه سازان هموار کنند. و این کار نیاز به همان سیستم ارگانیکی دارد که هر اندامش با هدف نیل به هدف غایی فعالیت کند .
مشوق ها تا چه اندازهکارایی دارند؟
اگرعنوان بافت های فرسوده را در خبرگزاری ها و رسانه های مکتوب جستجو کنید بهسیلی از خبرهایی برخورد خواهید کرد که از قول مقام های مسئول مشوق هایزیادی برای احیای بافت های فرسوده در نظر گرفته شده است .
این که اینمشوق ها تا چه اندازه در حل مشکل بافت های فرسوده و نا مستحکم مفید استسوالی است که هنوز جواب صریحی به آن داده نشده است .
دبیر شورای عالیمحله مینایی در این زمینه می گوید : تاکنون مشوق هایی برای بافت هایفرسوده از جمله وام های 15 تا 20 میلیون تومانی در نظر گرفته شده است ولیکسی اطلاعی از جزئیات امور ندارد .
حسین احمدپور می گوید : ما شاهدکوچه هایی با عرض یک الی دو متر هستیم و تا معابر باز نشوند بسته هایتشویقی به درد نمی خورند و از سویی دیگر این بسته های تشویقی که هر از چندگاهی از آن ها دم زده می شود حالت شعاری داشته و با وضع موجود به دردنمی خورند .
ویدر پاسخ به این سوال که تعامل دولت با شهرداری در موضوع بافت های فرسودهچگونه بوده است،می گوید : دولت در این معضل جلو نمی آید چرا که معتقد استهر بودجه ای که در اختیار شهرداری قرار می گیرد در جاهای دیگری هزینه میشود.
احمدپور ادامه می دهد : دولت می گوید با بودجه ای که شهرداریتاکنون برای بافت های فرسوده تحویل گرفته است باید حدود 4هزار خانه درمنطقه ما به مردم تحویل می داد ولی در عمل یک دهم این میزان یعنی 400 خانه را تحویل داده است .
ویگفت: باید یک مدیریت بحران شکل بگیرد تا در مواقع اضطراری نقشی فراتر ازدولت ، مجلس شورای اسلامی ونیز شورای شهر داشته باشد تا سیاست زدگی ومشکلات بین این نهادها به مردم ضربه نزند.
علی جعفری دبیر شورایاریمحله مظاهری نیز می گوید : برای خانه های بالای 50 متر وام هایی با سودبالا در نظر گرفته اند که مردم قادر نیستند از آن استفاده کنند.
وی با بیان این که محله مظاهری قدیمی ترین محله منطقه 15 است گفت کارچندانی برای بافت های این محله صورت نگرفته است .
بافت های فرسوده

/ 0 نظر / 8 بازدید